Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 239735
تعداد مشاهدات : 397

بخشی از آیات مربوط به شب قدر غیر از سوره قدر

بخشی از آیات مربوط به شب قدر غیر از سوره قدر

بخشی از آیات مربوط به شب قدر غیر از سوره قدر 1) [سوره الفجر (89): آيات 1 تا 5] منظور از فجر: 2) سوره دخان آیه 3-4


بخشی از آیات مربوط به شب قدر غیر از سوره قدر

1)    [سوره الفجر (89): آيات 1 تا 5]

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏

وَ الْفَجْرِ (1) وَ لَيالٍ عَشْر

بنام خداوند بخشنده مهربان

به سپيده دم سوگند.

و به شبهاى دهگانه سوگند.

بعضى آن را به ده شب آخر ماه مبارك رمضان كه شبهاى‏ قدر در آن است تفسير كرده‏اند.[1]

البته اقوال دیگری نیز در تفاسیر آمده است که همه آنها با هم قابل جمع هستند.

 

منظور از فجر:

منظور از فجر تمام جرقّه‏هايى است كه در زندگى مادّى و معنوى انسان زده مى‏شود، و فضاى تاريكى را روشن مى‏سازد، نه فقط جرقه سپيده صبح.

بنابراين جوان گنهكارى كه در شبهاى‏ قدر ماه مبارك رمضان به احيا و شب‏زنده دارى و راز و نياز و توبه مى‏پردازد، و جرقّه توبه قلب ظلمت زده‏اش را روشن مى‏كند، و در سايه اين نور و روشنايى از اعمال گذشته دست مى‏شويد، و به سمت خداوند حركت مى‏كند، او هم مشمول سوگند مذكور است. و فجر، جرقّه درون قلب او را نيز شامل مى‏شود.

طبق اين تفسير، جرقّه‏هاى اجتماعى كه در شب تاريك ظلم حاكمان ظالم زده مى‏شود، و بيدارى و هوشيارى و قيام و اعتراض و انقلاب مردم را به دنبال دارد، و در نهايت به برچيده شدن نظام ظلم و سياهى منتهى مى‏شود، نيز مشمول بحث ماست.

بنابراين، فجر معناى وسيع و گسترده‏اى دارد، و هر نوع جرقّه‏اى كه در دل سياهى‏هاى مادّى يا معنوى زده شود، و آن سياهى را نورانى كند، شامل مى‏گردد.

 

دهه آخر ماه مبارك رمضان، كه برخلاف تصوّر برخى از مردم كه به روزهاى آخر ماه رمضان مخصوصاً پس از بيست و سوم اهميّتى نمى‏دهند، اهميّت فراوانى دارد. تا آنجا كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله دستور مى‏دادند در اين ده شب بستر و رختخواب‏ ايشان را جمع نموده و معتكف مى‏شدند.  مخصوصاً كه به احتمال قوى شب قدر در دهه آخر ماه مبارك رمضان است.[2]

 

2)    سوره دخان آیه 3-4

 

إِنَّا أَنْزَلْناهُ في‏ لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرين‏

به راستى ما آن را در شبى پربركت نازل كرديم؛ زيرا كه همواره بيم‏دهنده بوده‏ايم؛

فيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكيم‏

در آن شب هر كار استوارى [به اراده خدا] فيصله مى‏يابد.

 

أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلينَ

نزول قرآن‏] كارى است [كه‏] از نزد ما [صورت پذيرفته است؛] زيرا ما همواره فرستنده [وحى و پيامبران‏] بوده‏ايم.

رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ الْعَليم‏

[همه اين واقعيات‏] به سبب رحمتى از سوى پروردگار توست؛ بى‏ترديد او شنوا وداناست‏

 

منظور از لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ شب قدر است چنان كه در مجمع البيان از حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السّلام نقل شده است كه فرمودند:

«و الليلة المباركة هى ليلة القدر».

ظهور «انزلناه» در تمام قرآن است نظير إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ، على هذا همه قرآن در شب قدر به يك بار نازل شده است، چنان كه در نكته‏ها خواهد آمد.

إِنَّا أَنْزَلْناهُ‏ جواب قسم است، مبارك بودن به علّت آنست كه مقدرات به طور حكمت و مصلحت در آن تعيين مى‏گردد، آن، حتى براى بدكاران نيز مبارك است كه چيزى خارج از حكمت درباره آنها تعيين نمى‏شود، ظهور آيه آنست كه:

آن شب پيش از نزول قرآن نيز مبارك بود، إِنَّا كُنَّا ... تعليل انزال مى‏باشد.

فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ‏ اين آيه صريح است در اينكه: همه كارها در آن شب از روى حكمت ومصلحت از هم جدا شده و مقدر هر كس تعيين مى‏گردد. چنان كه‏ تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ قدر/ 4 نيز ناظر به همين معنى است.

على هذا كارهاى خدا داراى دو مرحله است مرحله اجمال كه در نزد خداست و مرحله تفصيل كه در شبهاى‏ قدر صورت مى‏گيرد، كلمه «يفرق» دلالت بر استمرار دارد، يعنى شب قدر در هر سال هست و همه ساله اينكار تكرار مى‏شود چنان كه مضمون روايات نيز همين است و در تفسير سوره قدر خواهد آمد.

«حكيم» وصف امر است يعنى امرى كه داراى حكمت و مصلحت است.[3]

 

کلید واژه ها

آیات ,شب ,قدر ,سوره ,شبهاى ,دهگانه ,فجر,جرقّه,مادّى ,معنوى ,رمضان ,احيا ,توبه ,اهميّت ,رختخواب,معتكف

 

 



[1] - تفسير نمونه    ج‏26    443    

 

[2] - سوگندهاى پربار قرآن، ص: 169- مکارم شیرازی

 

[3] - تفسير احسن الحديث    ج‏10    65    

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

حديث

    أَبُو جَعْفَرٍ ع يَقُولُ إِنَّ لِجَمِيعِ شَهْرِ رَمَضَانَ لَفَضْلًا عَلَى جَمِيعِ سَائِرِ الشُّهُورِ كَفَضْلِ رَسُولِ اللَّهِ ص عَلَى سَائِرِ الرُّسُل‏

    جابر مى‏گويد: حضرت ابو جعفر امام باقر (ع) مى‏فرمود: برترى جمعه‏هاى ماه رمضان بر جمعه‏هاى ديگر ماهها، مانند برترى رسول خدا (ص) بر ديگر پيامبرا

    ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ص 40