Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 241498
تعداد بازدید : 158

بخشی دیگر از تفسیر قرآن بر اساس طرح خصال عددی ادامه خصال عددی مربوط به ویژگیهای سوره حمد

بخشی دیگر از تفسیر قرآن بر اساس طرح خصال عددی ادامه خصال عددی مربوط به ویژگیهای سوره حمد

بخشی دیگر از تفسیر قرآن بر اساس طرح خصال عددی ادامه خصال عددی مربوط به ویژگیهای سوره حمد تقسیم سوره حمد بین خدا و بنده خدا: حمدهای چهارگانه در سوره حمد پنج حمد در پنج سوره و برترین آنها:

بخشی دیگر از تفسیر قرآن بر اساس طرح خصال عددی

ادامه خصال عددی مربوط به ویژگیهای سوره حمد

تقسیم سوره حمد بین خدا و بنده خدا:

شيخ طوسى فقيه و اصولى و مفسر كم نظير در كتاب امالى، و چهره برجسته حديث شيخ صدوق در كتاب عيون اخبار الرضا از حضرت عسگرى از پدرانش از اميرالمؤمنين (ع) روايت مى‏كند كه آن حضرت فرمود:

رسول خدا گفت: خداى عزوجل فرمود: فاتحةالكتاب را ميان خود و بنده‏ام تقسيم كرده‏ام، نيمى براى من و نيمى براى بنده‏ام و حق اوست هر آنچه بخواهد.

1)      هنگامى كه بگويد: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏

خدا مى‏گويد: بنده‏ام به نام من آغاز نمود، بر من سزاوار است كه امورش را به نفع او به نتيجه برسانم و در احوالش بركت قرار دهم.

2)      چون بگويد: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‏

خدا مى‏گويد: بنده‏ام مرا ستايش كرد، و دانست كه يقيناً همه نعمت‏هائى كه در اختيار اوست از سوى من است و بى‏ترديد بلاهائى كه از او برطرف مى‏كنم به نيروى فضل و احسان من است، شما را «اى فرشتگان»، گواه مى‏گيرم كه به نعمت‏هاى دنيايش نعمت‏هاى آخرت را نيز بيفزايم، و بلاهاى آخرت را از او بگردانم، چنان كه بلاى دنيا را از او برطرف نمودم.

3)      زمانى كه بگويد: الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏

خداى جل‏جلاله مى‏گويد: بنده‏ام گواهى داد كه من رحمان و رحيم، شما را «اى فرشتگان» گواه مى‏گيرم كه: بى‏ترديد از رحمتم بهره‏اى فراوان و نصيبش را بسيار مى‏دهم.

4)      هنگامى كه بگويد: مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‏

 خداى جل‏جلاله مى‏فرمايد: شما را گواه مى‏گيرم هم‏چنان كه اعتراف نمود، من مالك روز پاداشم، البته حسابش را روز حساب آسان گردانم و از بدى‏هايش گذشت كنم.

5)      چون بگويد: إِيَّاكَ نَعْبُدُ

خداى عزوجل مى‏گويد:بنده‏ام راست گفت، فقط مرا بندگى مى‏كند. شما را گواه مى‏گيرم كه حتماً براى بندگى‏اش آن چنان پاداشى دهم كه هر كس بندگى‏اش را نسبت به من مخالفت كند افسوس و غبطه بخورد.

6)      زمانى كه بگويد: وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‏،

 خداى عزوجل مى‏فرمايد: بنده‏ام فقط از من كمك خواست و به من پناهنده شد، شما را گواه مى‏گيرم كه بى‏ترديد مددكار اويم و قطعاً در سختى‏ها به دادش مى‏رسم و روز گرفتارى‏اش يقيناً دست او را مى‏گيرم.

7)      چون بگويد اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‏ تا آخر سوره

خداى عزوجل مى‏گويد: اين بنده من است و براى اوست آنچه بخواهد: دعاى بنده‏ام را مستجاب كردم و آنچه خواست به او عطا نمودم و او را از آنچه در هراس و نگرانى است امان دادم.[1]

حمدهای چهارگانه در سوره حمد:

مرحوم شيخ بهائي (رحمه‏الله) «مراتب چهارگانه حمد» را بدين شرح از اين سوره استفاده كرده است:

1)     حمد محبّانه و عاشقانه كه حمد ذات و ناظر به شايستگي ذات حق براي تحميد است. براي چنين حمدي تعبير (الحمد لله) كافي است.

2)     حمد شاكرانه؛ در اين مرتبه، حامدْ خداي سبحان را در برابر ربوبيّت مطلق و احسانش حمد و شكر مي‏كند و تعبير (ربّ العالمين) ناظر به آن است.

3)     حمد تاجرانه كه تحميدي از سر رجاء، طمع و شوق ثواب است و (الرحمن الرّحيم) بدان اشارت دارد.

4)     حمد بردگانه كه حمد خدا بر اثر خوف از عذاب اوست و با آيه كريمه (مالك يوم الدين) ادا مي‏شود [2]

پنج حمد در پنج سوره و برترین آنها:

حمد خداي سبحان در آغاز پنج سوره قرآن آمده است:

1)     سوره حمد: (الحمد لله رب,يَوْمِ ,الدِّينِ,إِيَّاكَ ,نَعْبُدُ ,نَسْتَعِينُ,اهْدِنَا ,الصِّراطَ ,الْمُسْتَقِيمَ,حمدهای,پنج ,برترین

 

نویسنده : براتعلی حقشناس



[1] - عيون اخبار الرضا، ج 1، ص 300. نورالثقلين، ج 1؛ ص 4. بحار، ج 92، ص 227- 226.به نقل تفسير حكيم (انصاریان - حسین)   ج‏1    44    

[2] - تسنيم، جلد 1 -  صفحه 269

[3] - تسنيم، جلد 1-  صفحه 336- البته در سوره جاثيه،گرچه در آغاز آن، سخن از حمد خدا نيست، ولي در آيه 36، حمد خدا با تعبيري جامعتر و قويتر از سوره حمد آمده است: (فللّه الحمد ربّ السّموات وربّ الأرض ربّ العالمين). سرّ اقوا بودن تعبير در اين آيه كريمه نسبت به آيه شريفه (الحمد لله ربّ العالمين) دو چيز است: الف: تقديم «لله» بر «الحمد»: (فللّه الحمد) كه صريحاً بر حصر دلالت دارد

ب: تكرار علت. توضيح اين كه، كلمه (ربّ العالمين) در ذيل دومين آيه از سوره حمد بيانگر علّت اختصاص حمد به خداي سبحان است؛ همچنين (ربّ السموات و ربّ الأرض ربّ العالمين) در آيه سوره جاثيه؛ با اين تفاوت كه در آيه سوره جاثيه تعليل ذيل آيه تكرار شده است؛ يك بار به صورت مشروح (ربّ السموات و ربّ الأرض) و بار ديگر به صورت خلاصه (ربّ العالمين)؛ زيرا از اين كه (ربّ الأرض) با واو عطف شده و در عين حال واو عاطفه در «ربّ العالمين» تكرار نشده است، استفاده مي‏شود كه مراد از «سماوات و أرض» همان «عالمين»، يعني مجموع ما سوي الله است


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

حديث

    عبد اللَّه بن سنان از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود: در وقت هر نماز، فرشته‏اى اين صلا دهد كه: اى مردم! بپا خيزيد و با نماز خود آن آتشهايى را كه با دستهاى خود در پشت خويش بر افروخته‏ايد خاموش كنيد

    ثواب الاعمال و عقاب الاعمال شیخ صدوق

لينک هاي مفيد