Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 31203
تعداد مشاهدات : 3469

چهل حديث گهربار، از حضرت امام حسن مجتبي همراه با آیات شریفه

مسابقه چهل حديث گهربار، از حضرت امام حسن مجتبي همراه با آیات شریفه

چهل حديث گهربار، از حضرت امام حسن مجتبي همراه با آیات شریفه و مسابقه چهل حدیث آن حضرت آیه را با راهنماییهای لازم بیان کنید تا حدیثش را بیان کنند و یا بالعکس

چهل حديث گهربار، از حضرت امام حسن مجتبي  همراه با آیات شریفه

و مسابقه  چهل حدیث  آن حضرت  

آیه را  با راهنماییهای لازم  بیان کنید  تا حدیثش را بیان کنند و یا بالعکس

 

1-قدرت تکوینی انسان عابد عارف

قالَ الامامُ الْحَسَنُ الْمُجتبي عليه الصلوة السّلام:

مَنْ عَبَدَاللّهَ، عبَّدَاللّهُ لَهُ کُلَّ شَيْءٍ [1] .

مجموعه ورام ص 427

فرمود: هر کسي که خداوند را عبادت و اطاعت کند، خداي متعال همه چيزها را مطيع او گرداند.

 

2-دو سرور جوانان اهل بهشت

قالَ الامامُ عليه السلام: وَنَحْنُ رَيْحانَتا رَسُولِ اللّهِ، وَسَيِّدا شَبابِ أهْلِ الْجَنّةِ، فَلَعَنَ اللّهُ مَنْ يَتَقَدَّمُ، اَوْ يُقَدِّمُ عَلَيْنا اَحَدا:[2] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 211

به دنباله وصيّتش در حضور جمعي از أصحاب فرمود: وما دو نفر يعني حضرت و برادرش امام حسين عليهما السلام ريحانه رسول اللّه صلي الله عليه و آله و دو سرور جوانان اهل بهشت هستيم، پس خدا لعنت کند کسي را که بر ما پيشقدم باشد يا ديگري را بر ما مقدّم دارد.

 

3-سبب ريزش گناهان از نامه اعمال

قالَ عليه السلام: وَ إنّ حُبَّنا لَيُساقِطُ الذُّنُوبَ مِنْ بَني آدَم، کَما يُساقِطُ الرّيحُ الْوَرَقَ مِنَ الشَّجَرِ[3] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 25

فرمود: همانا محبّت و دوستي با ما (اهلبيت رسول اللّه صلي الله عليه و آله) سبب ريزش گناهان از نامه اعمال مي شود، همانطوري که وزش باد برگ درختان را مي ريزد.

 

محبت و اطاعت

آل‏عمران : 31   قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُوني‏ يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحيمٌ

 بگو: اگر خدا را دوست مى‏داريد پس پيروى از من كنيد تا خدا نيز شما را دوست بدارد و گناهانتان را ببخشايد، و خدا بسيار آمرزنده و مهربان است.

 

نه در گذشته موجود بوده و نه   در آينده

قالَ عليه السلام: لَقَدْ فارَقَکُمْ رَجُلٌ بِالاْمْسِ لَمْ يَسبِقْهُ الاْوَّلُونَ، وَلا يُدْرِکُهُ ألاَّْخِرُونَ.[4] .

احقاق الحق ج 11 ص 183

پس از شهادت پدرش اميرالمؤمنين عليّ عليه السلام، در جمع اصحاب فرمود:

شخصي از ميان شماها رفت که در گذشته مانند او نيامده است، و کسي در آينده نمي تواند هم تراز او قرار گيرد.

 

4-سریع  الاجابه

قالَ عليه السلام: مَنْ قَرَءَ الْقُرْآنَ کانَتْ لَهُ دَعْوَةٌ مُجابَةٌ، إمّا مُعَجَّلةٌ وَإمّا مُؤجَلَّةٌ [5] .

دعوات الراوندی ج 13 ص 24

 

فرمود: کسي که قرآن را با دقّت قرائت نمايد، در پايان آن اگر مصلحت باشد دعايش سريع مستجاب خواهد شد و اگر مصلحت نباشد در آينده مستجاب مي گردد.

 

پذیرفتن دعوت خداوند و اطاعت از دستورات قرآن

البقرة : 186   وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادي عَنِّي فَإِنِّي قَريبٌ أُجيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لي‏ وَ لْيُؤْمِنُوا بي‏ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ

و چون بندگان من از تو درباره من بپرسند (بگو كه) من حتما (به همه) نزديكم، دعاى دعاكننده را هنگامى كه مرا بخواند اجابت مى‏كنم، پس دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان آورند، شايد كه راه يابند.

 

5-چراغهاي هدايت به سوي نور و سعادت

قالَ عليه السلام: إنّ هذَا الْقُرْآنَ فيهِ مَصابيحُ النُّورِ وَشِفاءُ الصُّدُورِ.[6] .

بحارالانوار ج 75 ص 111

فرمود: همانا در اين قرآن چراغهاي هدايت به سوي نور و سعادت موجود است و اين قرآن شفاي دلها و سينه ها است.

 

قرآن و شفا

الإسراء : 82   وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنينَ وَ لا يَزيدُ الظَّالِمينَ إِلاَّ خَساراً

 و از قرآن آنچه را كه براى مؤمنين شفا و رحمت است فرو مى‏فرستيم (شفا از امراض معنوى و اجتماعى) و بر ستمكاران جز زيان (روحى و اجتماعى) نمى‏افزايد.

فصلت : 44    

 

وَ لَوْ جَعَلْناهُ قُرْآناً أَعْجَمِيًّا لَقالُوا لَوْ لا فُصِّلَتْ آياتُهُ ءَ أَعْجَمِيٌّ وَ عَرَبِيٌّ قُلْ هُوَ لِلَّذينَ آمَنُوا هُدىً وَ شِفاءٌ وَ الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ في‏ آذانِهِمْ وَقْرٌ وَ هُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى أُولئِكَ يُنادَوْنَ مِنْ مَكانٍ بَعيدٍ (44)

و اگر اين (كتاب) را قرآنى غير عربى مى‏كرديم حتما مى‏گفتند: چرا آيات آن روشن و آشكار بيان نشده؟! آيا سخن عجمى و ملّت عربى (هيچ تناسب دارد)؟! بگو: (در نزول اين كتاب لغت هدف نيست) اين كتاب براى كسانى كه ايمان آورده‏اند سراپا هدايت و شفاى (امراض فردى و اجتماعى) است، و كسانى كه ايمان نمى‏آوردند در گوششان نوعى سنگينى است (كه آن را نمى‏شنوند) و اين كتاب بر آنها كور و نامفهوم است، (گويى) آنان از راه دور ندا مى‏شوند.

 

6-پوششي از آتش

قالَ عليه السلام: مَنَ صَلّي، فَجَلَسَ في مُصَلاّه إلي طُلُوعِ الشّمسِ کانَ لَهُ سَتْرا مِنَ النّارِ.[7] .

وافی ج 4 ص 1553

فرمود: هر که نماز صبح را بخواند و در جايگاه خود بنشيند تا خورشيد طلوع کند، برايش پوششي از آتش خواهد بود.

 

7-سهل انگاري و خسارت و ضرر

قالَ عليه السلام:إنَّ اللّهَ جَعَلَ شَهْرَ رَمَضانَ مِضْمارا لِخَلْقِهِ، فَيَسْتَبِقُونَ فيهِ بِطاعَتِهِ إِلي مَرْضاتِهِ، فَسَبَقَ قَوْمٌ فَفَازُوا، وَقَصَّرُوا آخَرُونَ فَخابُوا.[8] .

تحف العقول ص 234

فرمود: خداوند متعال ماه رمضان را براي بندگان خود وسيله و ابزاري قرار داد.

پس عدّه اي در آن ماه با اطاعت و عبادت به سعادت و خوشنودي الهي از يکديگر سبقت خواهند گرفت و گروهي از روي بي توجّهي و سهل انگاري خسارت و ضرر مي نمايند.

 

8-يکي از هشت فايده

قالَ عليه السلام: مَنْ أدامَ الاْخْتِلافَ إلَي الْمَسْجِدِ أصابَ إحْدي ثَمانٍ: آيَةً مُحْکَمَةً، أخاً مُسْتَفادا، وَعِلْما مُسْتَطْرَفا، وَرَحْمَهً مُنْتَظِرَهً، وَکَلِمَةً تَدُلُّهُ عَلَي الْهُدي، اَوْ تَرُدُّهُ عَنْ رَديء، وَتَرْکَ الذُّنُوبِ حَياءً اَوْ خَشْيَهً.[9] .

تحف العقول ص 235

فرمود: هر کس جايگاه عبادات خود را در مسجد قرار دهد يکي از هشت فايده شاملش مي گردد: برهان ونشانه اي براي معرفت -، دوست و برادري سودمند، دانش واطلاعاتي جامع، رحمت و محبّت عمومي، سخن و مطلبي که او را هدايتگر باشد، توفيق إجباري در ترک گناه به جهت شرم از مردم و يا به جهت ترس از عقاب.

 

التوبة : 18   إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ لَمْ يَخْشَ إِلاَّ اللَّهَ فَعَسى‏ أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدينَ

جز اين نيست كه مساجد خدا را كسانى آباد مى‏كنند (به آبادى مادى و معنوى) كه به خدا و روز واپسين ايمان آورده و نماز را برپا دارند و زكات بپردازند و (در انجام وظايف دينى) جز از خدا نترسند، پس اميد است كه آنان از هدايت‏يافتگان باشند.

 

 

9-باز شدن ذهن و اندیشه

 

 

قالَ عليه السلام: مَنْ أکْثَرَ مُجالِسَة الْعُلَماءِ أطْلَقَ عِقالَ لِسانِهِ، وَ فَتَقَ مَراتِقَ ذِهْنِهِ، وَ سَرَّ ما وَجَدَ مِنَ الزِّيادَهِ في نَفْسِهِ، وَکانَتْ لَهْ وَلايَهٌ لِما يَعْلَمُ، وَ إفادَهٌ لِما تَعَلَّمَ.[10] .

احقاق الحق ج 11 ص 238

فرمود: هر که با علماء بسيار مجالست نمايد، سخنش و بيانش در بيان حقايق آزاد و روشن خواهد شد، و ذهن و انديشه اش باز و توسعه مي يابد و بر معلوماتش افزوده مي گردد و به سادگي مي تواند ديگران را هدايت نمايد.

 

10-نوشتن علم و دانش

قالَ عليه السلام: تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ، فَإنْ لَمْ تَسْتَطيعُوا حِفْظَهُ فَاکْتُبُوهُ وَ ضَعُوهُ في بُيُوتِکُمْ.[11] .

احقاق الحق ج 11 ص 235

فرمود: علم و دانش را از هر طريقي فراگيريد، و چنانچه نتوانستيد آنرا در حافظه خود نگه داريد، ثبت کنيد و بنويسيد و در منازل خود در جاي مطمئن قرار دهيد.

 

11-راه دوست داشتن خداوند

قالَ عليه السلام: مَنْ عَرَفَ اللّهَ أحَبَّهُ، وَ مَنْ عَرَفَ الدُّنْيا زَهِدَ فيها.[12] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 140

فرمود: هرکس خدا را بشناسد، (در عمل و گفتار) او را دوست دارد و کسي که دنيا را بشناسد آن را رها خواهد کرد.

 

12-هلاکت و نابودي دين و ايمان هر شخص

قالَ عليه السلام: هَلاکُ الْمَرْءِ في ثَلاثٍ: اَلْکِبْرُ، وَالْحِرْصُ، وَالْحَسَدُ؛ فَالْکِبْرُ هَلاکُ الدّينِ،، وَبِهِ لُعِنَ إبْليسُ. وَالْحِرْصُ عَدُوّ النَّفْسِ، وَبِهِ خَرَجَ آدَمُ مِنَ الْجَنَّهِ. وَالْحَسَدُ رائِدُ السُّوءِ، وَمِنْهُ قَتَلَ قابيلُ هابيلَ.[13] .

اعیان الشیعه ج 1 ص 577

هلاکت و نابودي دين و ايمان هر شخص در سه چيز است: تکبّر، حرص، حسد.

تکبّر سبب نابودي دين و ايمان شخص مي باشد و به وسيله تکبّر شيطان با آن همه عبادت ملعون گرديد.

حرص و طمع دشمن شخصيّت انسان است، همانطوري که حضرت آدم عليه السلام به وسيله آن از بهشت خارج شد.

حسد سبب همه خلافها و زشتيها است و به همان جهت قابيل برادر خود هابيل را به قتل رساند.

 

 

 

کبر و کفر

البقرة : 34   وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْليسَ أَبى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرينَ

و (به ياد آر) هنگامى كه به فرشتگان گفتيم: به آدم سجده كنيد و خضوع نماييد. همه سجده كردند جز ابليس كه سرباز زد و تكبّر ورزيد و او از كافران بود (كه كفر خود را پنهان مى‏داشت).

 

حرص شدید و عذاب

البقرة : 96   وَ لَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلى حَياةٍ وَ مِنَ الَّذينَ أَشْرَكُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَ ما هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَ اللَّهُ بَصيرٌ بِما يَعْمَلُونَ

 و البته آنها را حريص‏ترين مردم به زندگى (طولانى) خواهى يافت و (بلكه حريص‏تر) از كسانى كه شرك ورزيدند! هر يك از آنها دوست دارد كه اى كاش هزار سال عمر مى‏كرد و هرگز آن عمر دراز، دوركننده او از عذاب (جهنم) نيست و خداوند به آنچه مى‏كنند بيناست.

 

حسد و قتل

وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبا قُرْباناً فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِما وَ لَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ قالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قالَ إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقين- 27- مائده

 و داستان دو پسر آدم (هابيل و قابيل) را به حق و درستى بر آنها بخوان، آن گاه كه آن دو كار تقرب‏آورى انجام دادند (هابيل شتر نحر كرد و قابيل اندكى گندم پيش آورد) پس از يكى پذيرفته شد و از ديگرى پذيرفته نشد. (قابيل) گفت: حتما تو را خواهم كشت.

لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَني‏ ما أَنَا بِباسِطٍ يَدِيَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ إِنِّي أَخافُ اللَّهَ رَبَّ الْعالَمينَ (28)

 البته اگر تو دستت را به سوى من دراز كنى كه مرا بكشى، من هرگز دستم را به سويت دراز نمى‏كنم كه تو را بكشم (هر چند از خود دفاع مى‏كنم) همانا من از پروردگار جهانيان مى‏ترسم.

 

13-فاصله بين حقّ و باطل  

قالَ عليه السلام: بَيْنَ الْحَقِّ وَالْباطِلِ أرْبَعُ أصابِع، ما رَاءَيْتَ بَعَيْنِکَ فَهُوَ الْحَقُّ وَقَدْ تَسْمَعُ بِاءُذُنَيْکَ باطِلاً کَثيرا.[14] .

تحف العقول ص 229

فرمود: بين حقّ و باطل چهار انگشت فاصله است، آنچه را با چشم خود ببيني حقّ است و آنچه را شنيدي يا برايت نقل کردند چه بسا باطل باشد.

 

14-و ننگ شمردن مردم و آتش جهنّم

قالَ عليه السلام: ألْعارُ أهْوَنُ مِنَ النّارِ.[15] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 138

فرمود: سرزنش و ننگ شمردن مردم انسان را، آسانتر است از معصيت و گناهي که موجب آتش جهنّم شود.

قالَ عليه السلام: إذا لَقي أحَدُکُمْ أخاهُ فَلْ يُقَبِّلْ مَوْضِعَ النُّورِ مِنْ جَبْهَتِهِ.[16] .

تحف العقول ص 236

فرمود: وقتي انسان برادر مؤمن و دوست خود را ملاقات نمود، بايد پيشاني و سجده گاه او را ببوسد.

 

تحیتی بهتر

النساء : 86   وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ حَسيباً

 و چون به شما تحيّت و درودى گفته شد شما تحيّتى نيكوتر از آن يا همانند آن را بگوييد، كه بى‏ترديد خداوند حسابرس همه چيز است.

 

15-شناخت موقعيّت و منزلت شعور و درک اشخاص

قالَ عليه السلام: إنَّ اللّهَ لَمْ يَخْلُقْکُمْ عَبَثا، وَلَيْسَ بِتارِکِکُمْ سُدًي، کَتَبَ آجالَکُمْ، وَقَسَّمَ بَيْنَکُمْ مَعائِشَکُمْ، لِيَعْرِفَ کُلُّ ذي لُبٍّ مَنْزِلَتَهُ، وأنَّ ماقَدَرَ لَهُ أصابَهُ، وَما صُرِفَ عَنْهُ فَلَنْ يُصيبَهُ.[17] .

تحف العقول ص 232

فرمود: خداوند شما انسانها را بيهوده و بدون غرض نيافريده و شما را آزاد، رها نکرده است.

لحظات آخر عمر هر يک معيّن و ثبت مي باشد، نيازمنديها و روزي هرکس ‍سهميّه بندي و تقسيم شده است تا آنکه موقعيّت و منزلت شعور و درک اشخاص شناخته گردد.

 

خلقت و رجعت

المؤمنون : 115   أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ

 پس آيا گمان كرده‏ايد كه شما را بيهوده آفريده‏ايم و شما هرگز به سوى ما بازگردانده نمى‏شويد؟!

 

16-لباس شهرت وانگشت نما

قالَ عليه السلام: مَنَ لَبِسَ ثَوْبَ الشُّهْرَةِ، کَساهُ اللّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ ثَوْبا مِنَ النّارِ[18] .

مستدرک الوسایل ج 4 ص 245

 

فرمود: هرکس لباس شهرت وانگشت نما، از جهت رنگ، دوخت و... به پوشد، روز قيامت خداوند، او را لباس آتشين خواهد پوشاند.

 

17-معنای بخل

139 سُئِلَ عليه السلام: عَنِ الْبُخْلِ؟ فَقالَ: هُوَ اءنْ يَريَ الرَّجُلُ ما اءنْفَقَهُ تَلَفا، وَما اءمْسَکَهُ شَرَفا.[19] .

اعیان الشیعه ج 1 ص 577

از حضرت پيرامون بخل سؤال شد؟ در جواب فرمود:

معناي آن چنين است که انسان آنچه را به ديگري کمک و انفاق کند فکر نمايد که از دست داده و تلف شده است. و آنچه را ذخيره کرده و نگه داشته است خيال کند برايش باقي مي ماند و موجب شخصيّت و شرافت او خواهد بود.

 

بخل و شر

آل‏عمران : 180   وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لِلَّهِ ميراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبيرٌ

و كسانى كه به آنچه خدا از فضل و رحمتش به آنها داده (از علم به كتاب آسمانى و مال دنيا) بخل مى‏ورزند گمان نكنند كه آن بخل به خير آنهاست، بلكه شرى است براى آنها، به زودى آنچه بدان بخل ورزيده‏اند (تجسم عينى آن علم و مال به صورت زنجير) در روز قيامت طوق گردنشان مى‏شود، و ميراث آسمان‏ها و اين زمين از آن خداست (همه فانى مى‏شوند و او مى‏ماند) و خدا به آنچه مى‏كنيد آگاه است.

 

بخل و محرومیت

محمد : 38   ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا في‏ سَبيلِ اللَّهِ فَمِنْكُمْ مَنْ يَبْخَلُ وَ مَنْ يَبْخَلْ فَإِنَّما يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ وَ اللَّهُ الْغَنِيُّ وَ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لا يَكُونُوا أَمْثالَكُمْ

به هوش باشيد، شما همانها هستيد كه دعوت مى‏شويد تا در راه خدا انفاق كنيد پس برخى از شما بخل مى‏ورزند، و هر كه بخل ورزد جز اين نيست كه نسبت به خود بخل مى‏ورزد، و خداست كه بى‏نياز است و شماييد كه نيازمنديد، و اگر (از دين او) روى برتابيد به جاى شما گروه ديگرى را مى‏آورد، آن گاه آنها مانند شما نخواهند بود.

 

18-سبب رفاه و بي نيازي

قال عليه السلام: تَرْکُ الزِّنا، وَکَنْسُ الْفَناء، وَغَسْلُ الاْناء مَجْلِبَهٌ لِلْغِناء:[20] .

کلمه الامام الحسن علسه السلام ص 212

فرمود: انجام ندادن زنا، جاروب و نظافت کردن راهرو و درب منزل، و شستن ظروف سبب رفاه و بي نيازي مي گردد.

 

19-مفهوم و معناي سياست

قال عليه السلام:السِّياسَةُ أنْ تَرْعي حُقُوقَ اللّهِ، وَحُقُوقَ الاْحْياءِ، وَحُقُوقَ الاْمْواتِ.[21] .

همان مدرک ص 57

فرمود: مفهوم و معناي سياست آن است که حقوق خداوند و حقوق موجودات زنده و حقوق مردگان را رعايت کني.

 

 

  20-مشورت و رشد فکري و عملي

قال عليه السلام: ما تَشاوَرَ قَوْمٌ إلاّ هُدُوا إلي رُشْدِهِمْ.[22] .

تحف العقول ص 233

فرمود: هيچ گروهي در کارهاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي، فرهنگي و... با يکديگر مشورت نکرده اند مگر آنکه به رشد فکري و عملي و... رسيده اند.

 

الشورى : 38   وَ الَّذينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَمْرُهُمْ شُورى‏ بَيْنَهُمْ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ

و كسانى كه پروردگارشان را (در دعوت به ايمان و عمل) اجابت كرده‏اند، و نماز را برپا داشته‏اند و كارشان در ميان خودشان به مشاوره برگزار مى‏گردد، و از آنچه به آنها روزى كرده‏ايم انفاق مى‏كنند.

 

21-خوبي بدون شرّ و آفتي

قال عليه السلام: اَلْخَيْرُ الَذّي لا شَرَّفيهِ: ألشُّکْرُ مَعَ النِّعْمَهِ، وَالصّبْرُ عَلَي النّازِلَهِ:[23] .

تحف العقول ص 233

فرمود:  خوبي آن است  که شرّ و آفتي در آن نباشد شکر در مقابل نعمتها و صبر و شکيبائي در برابر سختي ها است.

 

شکر نعمت

الأحقاف : 15   وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعينَ سَنَةً قالَ رَبِّ أَوْزِعْني‏ أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتي‏ أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَ عَلى‏ والِدَيَّ وَ أَنْ أَعْمَلَ صالِحاً تَرْضاهُ وَ أَصْلِحْ لي‏ في‏ ذُرِّيَّتي‏ إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَ إِنِّي مِنَ الْمُسْلِمينَ

و ما انسان را سفارش كرديم كه به پدر و مادرش نيكى كند، (خاصه مادر) زيرا مادرش (بار وجود) او را به سختى حمل كرده و به سختى فرو نهاده و (دوران) باردارى و (شيرخوارى تا) از شير گرفتن او سى ماه است (كه مجموع كمترين مدت زمان حمل شش ماه، و بيشترين مدت زمان شير دادن دو سال است، يا بيشترين زمان حمل يك سال، و كمترين زمان شير دادن هجده ماه). تا آن گاه كه به كمال نيروى (جسمى و عقلى) خود و به چهل سالگى رسيد گفت: پروردگارا، مرا الهام كن و توفيق ده تا نعمتى را كه بر من و بر پدر و مادرم ارزانى داشته‏اى (نعمت ظاهرى مادى و نعمت معنوى عقل و ايمان) سپاس‏گزارم و عمل صالحى كه تو از آن خشنود شوى به جا آورم، و فرزندانم را براى من صالح گردان، كه من به سوى تو بازگشتم و بى‏ترديد از تسليم شدگانم. (آيه درباره انسان مؤمن صالح است.)

 

صبر و بلا

البقرة : 155   وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرينَ

 و حتما شما را به اندكى از ترس و گرسنگى و كاهشى از مال‏ها و جان‏ها و محصولات (درختان، يا ثمرات زندگى از زن و فرزند) آزمايش خواهيم نمود و شكيبايان را مژده ده.

محمد : 31   وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرينَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ

 و حتما شما را (به وسيله تكاليف دينى) آزمايش خواهيم كرد تا مجاهدان شما را و صابران را بدانيم (علم ازلى ما بر معلوم خارجى منطبق شود)، و گزارشات (اعمال) شما را بررسى كنيم.

 

22-ذخيره نمایی برای قبر و قيامت

قال عليه السلام: يَابْنَ آدَمٍ، لَمْ تَزَلْ في هَدْمِ عُمْرِکَ مُنْذُ سَقَطْتَ مِنْ بَطْنِ اُمِّکَ، فَخُذْ مِمّا في يَدَيْکَ لِما بَيْنَ يَدَيْکَ.[24] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام 35

فرمود: اي فرزند آدم از موقعي که به دنيا آمده اي در حال گذراندن عمرت هستي، پس از آنچه داري براي آينده ات (قبر و قيامت) ذخيره نما.

 

23-برتری هشدارها از تعریفها

قال عليه السلام: إنَّ مَنْ خَوَفَّکَ حَتّي تَبْلُغَ الاْ مْنَ، خَيْرٌ مِمَّنْ يُؤْمِنْکَ حَتّي تَلْتَقِي الْخَوْفَ.[25] .

احقاق الحق ج 11 ص 242

فرمود: همانا کسي تو را در برابر عيبها و کم بودها هشدار دهد تا آگاه و بيدار شوي، بهتر است از آن کسي که فقط تو را تعريف و تمجيد کند تا بر عيبهايت افزوده گردد.

 

24-بهترين دوست نزديک به انسان

قال عليه السلام: القَريبُ مَنْ قَرَّبَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَإنْ بَعُدَ نَسَبُهُ، وَالْبَعيدُ مَنْ باعَدَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَإنْ قَرُبُ نَسَبُهُ.[26] .

تحف العقول ص 234

فرمود: بهترين دوست نزديک به انسان آن کسي است که در تمام حالات دلسوز و با محبّت باشد گرچه خويشاوندي نزديک نداشته باشد.

و بيگانه ترين افراد کسي است که از محبّت و دلسوزي بعيد باشد گر چه از نزديک ترين خويشاوندان باشد.

 

25-مُروّت و جوانمردي

وَسُئِلَ عَنِ الْمُرُوَّةِ؟ فَقالَ عليه السلام: شُحُّ الرَّجُلِ عَلي دينِهِ، وَإصْلاحُهُ مالَهُ، وَ قِيامُهُ بِالْحُقُوقِ.[27] .

تحف العقول ص 235

از حضرت سلام اللّه عليه پيرامون مُروّت و جوانمردي سؤال شد، فرمود:

جوانمرد کسي است که در نگهداري دين و عمل به آن تلاش نمايد، در اصلاح اموال و ثروت خود همّت گمارد، و در رعايت حقوق طبقات مختلف پا برجا باشد.

 

26- در فکر خوراک و تغذيه جسم بدون تغذیه روحی

قال عليه السلام: عَجِبْتُ لِمَنْ يُفَکِّرُ في مَأکُولِهِ کَيْفَ لايُفَکِّرُ في مَعْقُولِهِ، فَيَجْنِبُ بَطْنَهُ ما يُؤْذيهِ، وَيُوَدِّعُ صَدْرَهُ ما يُرْديهِ.[28] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 39

فرمود: تعجّب مي کنم از کسي که در فکر خوراک و تغذيه جسم و بدن هست ولي درباره تغذيه معنوي روحي خود نمي انديشد، پس از غذاهاي فاسد شده و خراب دوري مي کند.

و عقل و قلب و روح خود را کاري ندارد هر چه و هر مطلب و برنامه اي به هر شکل ونوعي باشد استفاده مي کند.

 

27- شستن دستها قبل از طعام و اثرش

قال عليه السلام: غَسْلُ الْيَدَيْنِ قَبْلَ الطَّعامِ يُنْفِي الْفَقْرَ، وَبَعْدَهُ يُنْفِي الْهَمَّ.[29] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 46

فرمود: شستن دستها قبل از طعام فقر و تنگدسي را مي زدايد و بعد از آن ناراحتي ها و آفات را از بين مي برد.

 

28- حالت پرس و جو داشتن

قال عليه السلام: حُسْنُ السُّؤالِ نِصْفُ الْعِلْمِ.[30] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 129

فرمود: کسي که عادت سؤال و حالت پرس و جو دارد مثل آن است که نصف علم ها را فرا گرفته باشد.

 


29- زينت و جوانمردي و  دليل بي خردي  شخص

قال عليه السلام: إنّ الْحِلْمَ زينَةٌ، وَالْوَفاءَ مُرُوَّةٌ، وَالْعَجَلةَ سَفَهٌ.[31] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 198

فرمود: صبر و شکيبائي زينت شخص، وفاي به عهد علامت جوانمردي، و عجله و شتابزدگي (در کارها بدون انديشه) دليل بي خردي مي باشد.

 

30 - غلت فاسد شدن مروّت و جوانمردي

قال عليه السلام: مَنِ اسْتَخَفَّ بِإْخوانِهِ فَسَدَتْ مُرُوَّتُهُ.[32] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 209

فرمود: کسي که دوستان و برادرانش را سبک شمارد و نسبت به آنها بي اعتناء باشد، مروّت و جوانمرديش فاسد گشته است.

 

31-  مقدار مجازات در آخرت

قال عليه السلام: إنّما يَجْزي الْعِبادُ يَوْمَ الْقِيامَهِ عَلي قَدْرِ عُقُولِهِمْ.[33] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 209

 

فرمود: همانا در روز قيامت بندگان به مقدار عقل و درک و شعورشان مجازات مي شوند.

 

32 - اسير و بنده دنيا و اموال

قال عليه السلام:إنَّ النّاسَ عَبيدُ الْمالِ، وَالدّينُ لَعِبُ عَلي ألْسِنَتِهِمْ، يُحيطوُنَهُ مادَرَتْ بِهِ مَعايِشُهُمْ، فَإذا مُحِّصَ لِلاْبْتِلاءِ قَلَّ الدَّيّانُونَ.[34] .

احقاق الحق ج 11 ص234

فرمود: همانا مردم اسير و بنده دنيا و اموال آن هستند، و دين را وسيله رسيدن به أهداف خود قرار داده اند و به هر نوعي که زندگي آنها تأمين شود حرکت مي کنند. بنابراين هنگامي که در بوته آزمايش درآيند، دينداران اندک خواهند شد.

 

ترجیج دنیا بر آخرت

النازعات : 38   وَ آثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا

و زندگى دنيا را (بر آخرت) ترجيح داده،

الأعلى : 16   بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا

(شما به سراغ آن فلاح نمى‏رويد) بلكه شما زندگى دنيا را ترجيح مى‏دهيد.

 

 

 

33- مزاح و شوخي هاي زياد و بيجا

قال عليه السلام: ألْمِزاحُ يَأکُلُ الْهَيْبَةَ، وَقَدْ أکْثَرَ مِنَ الْهَيْبَةِ الصّامِت:[35] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 139

فرمود: مزاح و شوخي هاي زياد و بيجا شخصيّت و وقار انسان را از بين مي برد، و چه بسا افراد ساکت داراي شخصيّت و وقار عظيمي باشند.

 

34- از علائم پستي شخص

قال عليه السلام: أللُؤْمُ أنْ لا تَشْکُرِ النِّعْمَةَ.[36] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 139

فرمود: از علائم پستي شخص، شکر نکردن از ولي نعمت است.

 

35- برآوردن حاجت و رفع مشکل برادر دینی

قال عليه السلام: لَقَضاءُ حاجَةِ أخٍ لي فِي اللّهِ أحَبُّ مِنْ إعْتِکافِ شَهْرٍ.[37] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 139

فرمود: هر آينه برآوردن حاجت و رفع مشکل برادرم، از يک ماه اعتکاف، در مسجد و عبادت مستحبّي نزد من بهتر و محبوبتر است.

 

36- حلال و حرام و معلوم نبودن حلال و حرام چیزی . آثار آنها

قال عليه السلام: إنَّ الدُّنْيا في حَلالِها حِسابٌ، وَفي حَرامِها عِقابٌ، وَفِي الشُّبَهاتِ عِتابٌ، فَأنْزِلِ الدُّنْيا بِمَنْزَلَةِ الميتَةِ، خُذْ مِنْها ما يَکْفيکَ.[38] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 36

فرمود: چيزهاي دنيا اگر حلال باشد حساب و بررسي مي شود و اگر از حرام به دست آيد عذاب و عقاب دارد و اگر حلال و حرام آن معلوم نباشد سختي و ناراحتي خواهد داشت.

پس بايد دنيا (و موجوداتش) را همچون ميته و مرداري به شناسي که به مقدار نياز و اضطرار از آن استفاده کني.

 

حلال و حساب

المائدة : 4   يَسْئَلُونَكَ ما ذا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَ اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَريعُ الْحِسابِ

از تو مى‏پرسند چه چيزى بر آنها حلال شده؟ بگو: همه پاكيزه‏ها (هر چه كه مطلوب عقل و مرغوب طبع باشد از خوراكى و پوشاكى و ساير وسايل زندگى) بر شما حلال گرديده و (نيز صيد) آنچه از حيوانات شكارى كه تعليم داده و تأديب نموده‏ايد (براى شما حلال است)- در حالى كه از آنچه خدا به شما آموخته به آنها مى‏آموزيد- (پس) از هر حيوانى كه براى شما بگيرند و نگه دارند بخوريد و نام خدا را (هنگام فرستادن آنها به سوى شكار) بر آن ببريد، و از خدا پروا كنيد، كه بى‏ترديد خداوند زودرس به حساب است.

 

حرام و عقاب

المائدة : 2   يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّهِ وَ لاَ الشَّهْرَ الْحَرامَ وَ لاَ الْهَدْيَ وَ لاَ الْقَلائِدَ وَ لاَ آمِّينَ الْبَيْتَ الْحَرامَ يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنْ رَبِّهِمْ وَ رِضْواناً وَ إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَنْ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ أَنْ تَعْتَدُوا وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى‏ وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَديدُ الْعِقابِ

 اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، حرمت نشانه‏هاى (توحيد و پرستش) خدا (مانند اعمال حج و عمره و مكان‏هاى آن عبادات) و حرمت ماه‏هاى حرام (كه رجب و ذى قعده و ذى حجه و محرم است) و حرمت قربانى بى‏نشان و قربانى قلاده در گردن و حرمت قاصدان بيت الحرام را كه فضل و خشنوديى از پروردگارشان را مى‏طلبند نشكنيد. و چون از احرام درآمديد مى‏توانيد شكار كنيد، و عداوت گروهى بدين جهت كه شما را از مسجد الحرام بازداشتند شما را وادار نكند كه (بر حقوق آنها) تجاوز كنيد. و در هر كار خير و تقوا يكديگر را يارى دهيد و بر گناه و تجاوز همكارى نكنيد، و از خدا پروا نماييد، كه همانا خداوند سخت‏كيفر است.

 

37- چگونگی برنامه ریزی برای دنیا و آخرت

قال عليه السلام: وَاعْمَلْ لِدُنْياکَ کَأنَّکَ تَعيشُ أبَدا، وَاعمَلْ لاَِّخِرَتِکَ کَاءنّکَ تَمُوتُ غدَا.[39] .

کلمه الامام الحسن علیه السلام ص 37

فرمود: در دنيا چنان برنامه ريزي کن از نظر اقتصاد و صرفه جوئي و... مثل آنکه مي خواهي هميشه دوام داشته باشي، و نسبت به آخرت به نوعي حرکت و کار کن مثل اينکه فردا خواهي مُرد.

 

38- زيرکترين  و نادان ترين افراد

قال عليه السلام: أکْيَسُ الْکَيِّسِ التُّقي، وَ أحْمَقُ الْحُمْقِ الْفُجُورَ، الْکَريمُ هُوَ التَّبَرُّعُ قَبْلَ السُّؤالِ.[40] .

احقاق الحق ج 11 ص 20

فرمود: زيرکترين و هوشيارترين افراد، شخص با تقوا و پرهيزکار مي باشد. أحمق و نادان ترين افراد، کسي است که تبه کار و اهل معصيت باشد. گرامي ترين افراد و با شخصيّت، آن کسي است که به نيازمندان پيش اظهار نياز، کمک نمايد.

 

39- دوست دنيا و بيم آخرت

 

وَ قَالَ الْحَسَنُ ع‏ مَنْ أَحَبَّ الدُّنْيَا ذَهَبَ خَوْفُ الْآخِرَةِ مِنْ قَلْبِهِ وَ مَنِ ازْدَادَ حِرْصاً عَلَى الدُّنْيَا لَمْ يَزْدَدْ مِنْهَا إِلَّا بُعْداً وَ ازْدَادَ هُوَ مِنَ اللَّهِ بُغْضاً وَ الْحَرِيصُ الْجَاهِدُ وَ الزَّاهِدُ الْقَانِعُ كِلَاهُمَا مُسْتَوْفٍ أُكُلَهُ غَيْرُ مَنْقُوصٍ مِنْ رِزْقِهِ شَيْئاً فَعَلَامَ التَّهَافُتُ فِي النَّارِ وَ الْخَيْرُ كُلُّهُ فِي صَبْرِ سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ تُورِثُ رَاحَةً طَوِيلَةً وَ سَعَادَةً كَثِيرَةً وَ النَّاسُ طَالِبَانِ طَالِبٌ يَطْلُبُ الدُّنْيَا حَتَّى إِذَا أَدْرَكَهَا هَلَكَ وَ طَالِبٌ يَطْلُبُ الْآخِرَةَ حَتَّى إِذَا أَدْرَكَهَا فَهُوَ نَاجٍ فَائِزٌ وَ اعْلَمْ أَيُّهَا الرَّجُلُ أَنَّهُ لَا يَضُرُّكَ مَا فَاتَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَ أَصَابَكَ مِنْ شَدَائِدِهَا إِذَا ظَفِرْتَ بِالْآخِرَةِ وَ مَا يَنْفَعُكَ مَا أَصَبْتَ مِنَ الدُّنْيَا إِذَا حُرِمْتَ الْآخِرَة

إرشاد القلوب إلى الصواب    ج‏1    24    الباب الرابع في ترك الدنيا 

حضرت امام حسن عليه السّلام فرموده: هر كس دنيا را دوست بدارد بيم آخرت از دل او برود و آن كه حرص و آزش در دنيا زياد باشد بهره‏اى جز دورى از دنيا ندارد و نيز خشم خدا بر او زياد گردد، انسان آزمند نادان است ولى پارسا قانع است هر دوى اينها خوردنشان يكسان است چيزى از روزى آن دو كاسته نمى‏شود پس براى چه شتاب در آتش كنيد، خير و خوبى تمامش در يك ساعت شكيبائى و صبر است كه موجب و سبب آسايش دراز و خوشبختى فراوانى مى‏شود.

 

 مردم دو گروهند گروهى دنيا را ميخواهند و طلب ميكنند تا باو برسند نابود ميشوند و گروهى طالب آخرتند تا باو برسند نجات پيدا مى‏كنند بدان اى مرد هر گاه به آخرت رسيدى آن چه كه در دنيا از دست تو رفته و آن چه را كه از سختيها بتو رسيده زيانى ترا نرساند و نيز سودى ندارد آن چه كه از دنيا بتو رسيده زمانى كه از آخرت محروم باشى.

 

 

40- پرهيز دادن نفس

قَالَ الْحَسَنُ ع‏

 إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَمْ يَجْعَلِ الْأَغْلَالَ فِي أَعْنَاقِ أَهْلِ النَّارِ لِأَنَّهُمْ أَعْجَزُوهُ وَ لَكِنْ إِذَا أَطْفَأَ بِهِمُ اللَّهَبُ أَرْسَبَهُمْ فِي قَعْرِهَا ثُمَّ غُشِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا أَفَاقَ مِنْ غَشْوَتِهِ قَالَ يَا ابْنَ آدَمَ نَفْسَكَ نَفْسَكَ فَإِنَّمَا هِيَ نَفْسٌ وَاحِدَةٌ إِنْ نَجَتْ نَجَوْتَ وَ إِنْ هَلَكَتْ لَمْ يَنْفَعْكَ نَجَاةٌ مِنْ نَجَاة

إرشاد القلوب إلى الصواب    ج‏1    36    الباب الخامس في التخويف و الترهيب  

و حضرت حسن بن على عليه السّلام فرموده كه: همانا خداى تعالى غل و زنجيرها را در گردن اهل جهنم قرار نداده كه آنان را عاجز و ناتوان كند بلكه براى اين است كه هر گاه شعله آتش خاموش گردد آنان را در ته جهنم اندازد.

بعد از اين گفتار حضرت مجتبى عليه السّلام بيهوش گرديد چون از حالت بيهوشى بخود آمد فرمود: اى فرزند آدم پرهيز ده نفس خود را زيرا او يك نفس بيش نيست اگر خويش را دوست دارى نجات پيدا ميكنى و اگر هلاك و تباه شدى نجات ديگران براى تو فايده‏اى ندارد


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

حديث

    أَبُو جَعْفَرٍ ع يَقُولُ إِنَّ لِجَمِيعِ شَهْرِ رَمَضَانَ لَفَضْلًا عَلَى جَمِيعِ سَائِرِ الشُّهُورِ كَفَضْلِ رَسُولِ اللَّهِ ص عَلَى سَائِرِ الرُّسُل‏

    جابر مى‏گويد: حضرت ابو جعفر امام باقر (ع) مى‏فرمود: برترى جمعه‏هاى ماه رمضان بر جمعه‏هاى ديگر ماهها، مانند برترى رسول خدا (ص) بر ديگر پيامبرا

    ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ص 40