Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 30417
تعداد مشاهدات : 2461

چهار نوع ارتباط با خداوند با خود با مردم با دنیا

چهار نوع ارتباط و هر نوعش هفت وظیفه مچموعش 28 وظیفه می باشد

عوامل و راهكارهاي عبوديت و بندگي

بسم الله الرحمن الرحیم

اصول المعاملات تقع على اربعة اوجه،

اصول معاملات بر چهار وجه است :

             1)          معاملة اللَّه، معامله و ارتباط با خداوند

            2)          و معاملة النّفس، معامله و ارتباط با خود .

            3)          و معاملة الخلق، معامله و ارتباط با مردم

            4)          و معاملة الدّنيا، معامله و ارتباط با دنیا

امّا اصول معاملة اللَّه فبسبعة اشياء، اصول معامله با خداوند :

             1)          اداء حقّه، ادای حق خداوند

            2)          و حفظ حدّه، حفظ حد و مرزهای الهی

            3)          و شكر عطائه،  شکر عطای الهی

            4)          و الرّضا بقضائه، رضا به قضا و قدر خداوند

            5)           و الصّبر على بلائه، صبر بر بلاها و آزمایشات او

            6)           و تعظيم حرمته،  تعظیم حرمت خداوند و او را به عظمت یاد کردن

            7)          و الشّوق إليه، شوق به سوی خداوند مثلا در هنگام نماز

            و اصول معاملة النّفس سبعة، اصول معامله با نفس :

             1)          الجهد، تلاش و جهاد با نفس

            2)          و الخوف . ترس از هواهای نفسانی و نافرمانی خداوند

            3)          ، و حمل الاذى، تحمل اذیتها

            4)           و الرّياضة، خود را به  زحمت انداختن در راه خداوند

            5)           و طلب الصّدق،  طلب کردن صدق و راستی و قدم در آن و دوری از حیله و تزویر

            6)          و الاخلاص،  اخلاص  در رفتار و گفتار وپندار

     7)    و اخراجها من محبوبها  ربطها في الفقه،  دور داشتن نفس از لذتهای حرام و پیوند نفس به امور معنوی و فهم دینی و کمالات معنوی

و اصول معاملة الخلق سبعة، اصول معامله با مردم :

             1)          الحلم، بردباری در برابر غضب

            2)          و العفو، عفو و بخشش خطاهای دیگران

            3)           و التّواضع، تواضع و ادا کردن حقوق مردم

            4)          و السّخاء، سخاوت و بخشندگی و دست و دلباز بودن

            5)           و الشّفقة،  مهربانی و برخورد محبت آمیز با مردم

            6)          و النّصح، نصیحتگر و خیر خواه مردم

            7)           و العدل و الانصات (او الانصاف)،  عدل و انصاف


و اصول معاملة الدّنيا سبعة، اصول معامله با دنیا

             1)          الرّضا بالدّون، راضی به اندک دنیا و دوری از زیاده طلبی

            2)           و الايثار بالموجود، از مال موجود به مصارف خیر رساندن

            3)          و ترك طلب المفقود، آنچه نباشد طلب نکردن و در پی او نرفتن و سرمایه ی عمر را در آن تلف نکردن

            4)           و بغض الكثرة، مال بسیاری که انسان را از خداوند دور می کند مبغوض داشتن

            5)           و اختيار الزّهد، زهد و ترک لذتهای حرام دنیا

            6)           و معرفة آفاتها، شناخت آفتهای دنیا و غافل نبودن از آن

            7)           و رفض شهواتها، مع رفض الرّياسة، رها کردن شهوات نفسانی و  ترک شهرت و ریاست طلبی

 فاذا حصلت هذه الخصال بحقّها في نفس، فهو من خاصّة اللَّه تعالى، و عباده المقرّبين، و اوليائه حقّا.

پس هر گاه حاصل شد اين خصال آنچنان كه بايد و شايد در نفس مؤمن، پس آن مؤمن به يقين از خواصّ جناب الهى است و از بندگان مقرّب او است،

 

مصباح‏الشريعة          5    الباب الأول في العبودية 

 

ترجمه و توضیح :

امام صادق علیه السلام مى‏فرمايد كه: كلّ معاملات دنيا واقع مى‏شود بر چهار قسم:

يكى- معامله خلايق است با خالق.

دوم- معامله ايشان است با نفس خود.

سوم- معامله خلايق است با يك ديگر.

چهارم- معامله هر كدام است با دنيا.

 

 اركان معامله خلايق با خالق

 مى‏فرمايد كه اما اركان معامله خلايق با خالق به هفت چيز است:

يكى- ادا كردن حقوق الهى است، از نماز و روزه و حجّ و جهاد و ساير فروع دين.

دوم- حفظ كردن حدود الهى است، و از حدود شرع تجاوز نكردن، و از وسط كه مرتبه عدل است به جانب افراط و تفريط مايل نشدن.

سوم- در همه حال راضى و شاكر بودن.

چهارم- راضى بودن به قضاى الهى و به كرده او از فقر و غنا و صحّت و مرض و ساير احوالات، رضا دادن و گردن تسليم نهادن.

پنجم- صبر كردن بر بلايا و شدايد، و سختيها را به خود گوارا كردن و جزع ننمودن و شكوه به كس نكردن.

ششم- بزرگ داشتن حرمت الهى، و در جميع حالات، بزرگى و عظمت او را متذكّر بودن.

هفتم- شوق لقاى الهى داشتن، و آرزومند لقاى رحمت او بودن.

مى‏فرمايد كه: اصول معامله آدمى با نفس خود نيز هفت است:

يكى- جهاد با نفس و هميشه او را مقهور و مغلوب خود داشتن و نگذاشتن كه بر عقل مسلّط شود.

دوم- هميشه از نفس هراسان بودن، كه مبادا به فريب و خدعه او ارتكاب محظورى يا ترك مأمورى نمايد.

سوم- متحمّل آزار و رياضت بودن و نفس را به رياضت و آزار عادت دادن.

چهارم- ملازم صدق و راستى بودن، و از كذب و كجى و غدر و خدعه و حيله محترز بودن.

پنجم- در افعال و اعمال خالص بودن، و گفتار و كردار را به اغراض دنيّه دنيويّه، ملوّث نساختن.

ششم- دور داشتن نفس از لذّات و خواهشها، چه استراحت و تنعّم و انهماك در لذّات دنيا و انغمار در مرغّبات هوى، موجب طغيان نفس است.

هفتم- بستن نفس به تحصيل كمالات علمى و عملى، و از بر اكتساب اين‏ها بذل جهد كردن، و به مضمون: «اطلبوا العلم من المهد إلى اللّحد»، عمل نمودن.

 

مى‏فرمايد كه اصول معامله خلايق با يك ديگر نيز هفت چيز است:

يكى- حلم، كه در هنگام صدور ناملايم از كسى، حلم به كار برد و از شيوه قهر و غضب، محترز و مجتنب باشد و به تذكار مكارم اخلاق سادات دين و هاديان راه يقين، آتش غضب را به آب حلم فرو نشاند، و در مقام انتقام با كسى نباشد، وبد كار و ضايع روزگار را به منتقم حقيقى گذارد.

دوم- به فروتنى و تواضع با مردم سر كردن، و از شيمه كبر و عجب محترز بودن.

سوم- به كرم و سخا بودن و از شريطه توسّط و اقتصاد منحرف نشدن.

چهارم- با همه خلايق مهربان بودن و از عداوت و كينه و بغض، مجتنب بودن.

پنجم- معاشرت و اختلاط را از غبار نفاق و لوث تصنّع، خالص داشتن.

ششم- به صفت عدل موصوف بودن و از رذيله ظلم و ستم، تنحّى نمودن.

هفتم- ملازم خاموشى يا نصفت بودن (على اختلاف النّسخ) و به مضمون بلاغت مشحون، «من كثر كلامه كثر خطاؤه»، عمل نمودن.

 

مى‏فرمايد كه: اصول معامله هر شخص با دنيا نيز هفت است:

يكى- به اندك از دنيا راضى بودن و در پى بسيار نبودن.

دوم- آنچه باشد از دنيا، صرف كردن و به مصارف خير رساندن و به اهل حاجت و فقر مدد و اعانت كردن.

سوم- آنچه نباشد طلب نكردن و در پى او نرفتن، و عمر عزيز كه سرمايه تحصيل كمالات است، در تحصيل او نباختن و به قدر ضرورت راضى شدن.

چهارم- مال بسيار و اقبال دنيا را مبغوض داشتن، و ادبار او را دوست داشتن، و به قليل او اكتفا نمودن، و شكر الهى بجا آوردن.

پنجم- به زهد و ترك دنيا و لذّات دنيا، رغبت داشتن و از حرام و شبهه مجتنب بودن.

ششم- از آفات دنيا و مهالك وى غافل نبودن.

هفتم- طبق مضمون: «كن ذنبا و لا تكن راسا»، دنبال رياست نرفتن و ترك رياست و مقامات و مناصب دنيوى نمودن.

پس هر گاه حاصل شد اين خصال آنچنان كه بايد و شايد در نفس مؤمن، پس آن مؤمن به يقين از خواصّ جناب الهى است و از بندگان مقرّب او است، چرا كه دوست الهى، كسى است كه محبّ محبوب الهى باشد و مبغض مبغوض او، و دنيا و علاقه به دنيا كه مبغوض الهى است، مبغوض او باشد و ترك دنيا و اختيار زهد و قناعت كه محبوب الهى است، محبوب او باشد و «ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ». (جمعه- 4

مصباح الشريعة-ترجمه عبد الرزاق گيلانى         598    باب صدم در حقيقت عبوديت‏


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

حديث

    وَ قَالَ الصَّادِقُ ع لَا تُعْطُوا الْعَيْنَ حَظَّهَا مِنَ النَّوْمِ فَإِنَّهَا أَقَلُّ شَيْ‏ءٍ شُكْرا إرشاد القلوب إلى الصواب ج‏1 92 الباب الثاني و العشرون في فضل صلاة الليل

    حضرت صادق عليه السّلام فرمود: چشمتان را زياد بخواب عادت ندهيد زيرا كه كمتر سپاسگزارى ميكند ( آنرا بیدار نگهدارید برای عبادت بیشتر و کارهای خیر )